6-3-60 मन्थौदनसक्तुबिन्दुवज्रभारहारवीवधगाहेषु च उत्तरपदे उदकस्य उदः अन्यतरस्याम्
मन्थ ओदन सक्तु बिन्दु वज्र भार हार वीवध गाह इत्येतेषुत्तरपदेषूदकस्य उद इत्ययमादेशो भवत्यन्यतरस्याम्। उदकेन मन्थ उदमन्थः, उदकमन्थः। ओदन — उदकेनौदन उदौदनः, उदकौदनः। सक्तु — उदकेन सक्तु ः उदसक्तु ः, उदकसक्तु ः। बिन्दु — उदकस्य बिन्दुः उदबिन्दुः, उदकबिन्दुः। वज्र — उदकस्य वज्र उदवज्रः, उदकवज्रः। भार — उदकं बिभर्तीति उदभारः, उदकभारः। हार — उदकं हरतीति उदहारः, उदकहारः। वीवध — उदकस्य वीवध उदवीवधः, उदकवीवधः। गाह — उदकं गाहत इति उदगाहः, उकदगाहः॥
उदमन्थः । उदकमन्थः । उदौदनः । उदकौदनः ॥
<<मन्थौदनसक्तुबिन्दुवज्रभारहारवीवधगाहेषु च>> - मन्थौदन ।उदकस्य उदादेशो वे॑ति शेषः । अपूरयितव्यार्थं वचनम् । उदमन्थ उदकमन्थ इति । उदकमिश्रो मन्थ इति विग्रहः । द्रवद्रव्यसंपृक्ताः सक्तवो मन्थः । भर्जितयवपिष्टानि-सक्तवः । उदौदन उदकौदन इति । उदकमिश्र इत्यर्थः । इत्यादीति । उदसक्तवः, उदकसक्तवः । उदबिन्दवः, उदकबिन्दवः । उदवज्रः, उदकवज्रः । उदभारः, उदकभारः । उदहारः, उदकहारः । उदवीवधः, उदकवीवधः । उदगाहः, उदकगाहः । वीवधस्तु जलाद्याहरणयोग्य उभयतःशिक्यः स्कन्तबाह्रः काष्ठविशेषः ।
द्रवद्रव्यसंयुक्ताः सक्तवः - मन्थः । उदकेन मन्थ इति । तृतीयेति योगविभागात्समासः । अथ प्रथ्यत इति क्रियाशब्दः, तदा कर्तृकरणे कृता बहुलम् इत् समासः, सक्त्वौदनाभ्यामन्नेन व्यञ्चनम् इति, बिन्दुवज्रवीवधैः षष्ठीति भारहारगाहैः कर्मण्यणन्तैः उपपदमतिङ् इति समासः, उदकस्य वज्रं क्रूरम्, यदपां क्रूरमिति दर्शनात् । अन्येऽपि यथासम्भवं समासा भवन्त्येव उदकं वज्रमिव भिन्दानो दृदयमसाहिनोदवज्रः ॥