देवताद्वन्द्वे च

6-2-141 देवताद्वन्द्वे च उत्तरपदात् उत्तरपदात् इः प्रकृत्या युगपत् अनोः

Sampurna sutra

Up

Neelesh Sanskrit Brief

Up

Kashika

Up

देवतावाचिनां यो द्वन्द्वस्तत्र युगपदुभे पूर्वोत्तरपदे प्रकृतिस्वरे भवतः। इन्द्रा॒सोमौ॑। इन्द्रा॒वरु॑णौ। इन्द्॒राबृह॒स्पती॑। <<ऋजेन्द्राग्र०>> (प०उ० २.२९) इति इन्द्रशब्द आद्युदात्तो निपातितः। सोम इति मन्प्रत्ययान्तः। वरुण उनन्प्रत्ययान्तः, तेनाद्युदात्तः। बृहस्पतिशब्दे वनस्पत्यादित्वाद् द्वावुदात्तौ, तेनेन्द्राबृहस्पती इत्यत्र त्रय उदात्ता भवन्ति। देवताग्रहणं किम्? प्ल॒क्ष॒न्य॒ग्रो॒धौ। द्वन्द्वग्रहणं किम्? अ॒ग्नि॒ष्टो॒मः॥

Siddhanta Kaumudi

Up

उङे युगपत्प्रकृत्या स्तः । आ य इन्द्रावरुणौ (आ य इन्द्रा॒वरु॒णौ) । इन्द्राबृहस्पती वयम् (इन्द्रा॒बृह॒स्पती॑ व॒यम्) । देवता किम् । प्लक्षन्यग्रोधौ । द्वन्द्वे किम् । अग्निष्टोमः ॥

Laghu Siddhanta Kaumudi

Up

Neelesh Sanskrit Detailed

Up

Balamanorama

Up

Padamanjari

Up

उदाहरणेषु देवताद्वन्द्वे चेति पूर्वपदस्यानङ् । अत्र त्रय उदाता इति । त्रयाणां पपदानामादयः ॥