अनुदात्तस्य चर्दुपधस्यान्यतरस्याम्

6-1-59 अनुदात्तस्य च ऋदुपधस्य अन्यतरस्याम् उपदेशे झलि अम् अकिति

Sampurna sutra

Up

Neelesh Sanskrit Brief

Up

Kashika

Up

उपदेश इति वर्तते, झल्यमकितीति च। उपदेशेऽनुदात्तस्य धातोर्ऋकारोपधस्य झलादावकिति प्रत्यये परतोऽन्यतरस्याममागमो भवति। त्रप्ता, तर्पिता, तर्प्ता। द्रप्ता, दर्पिता, दर्प्ता। <<तृप प्रीणने>> <<दृप हर्षणमोचनयोः>> इत्येतौ रधादी धातू, तयोरिडागमो <<रधादिभ्यश्च>> ७.२.४५ इति विकल्प्यते। अनुदात्तोपदेशः पुनरमर्थ एव। अनुदात्तस्येति किम् ? वर्ढा। वर्ढुम्। वर्ढव्यम्। <<वृहू उद्यमने>> इत्ययमुदात्तोपदेश ऊदित्वात् चास्येड् विकल्प्यते। ऋदुपधस्येति किम् ? भेत्ता। छेत्ता। झलीत्येव — तर्पणम्। दर्पणम्। अकितीत्येव — तृप्तः। दृप्तः॥

Siddhanta Kaumudi

Up

उपदेशेऽनुदात्तो य ॠदुपधस्तस्याम्वा स्याज्झलादावकिति परे । स्रप्ता । सर्प्ता । स्रप्स्यति । सर्प्स्यति । असृपत् ।{$ {!984 यम!} उपरमे$} । यच्छति । येमिथ । ययन्थ । यन्ता । अयंसीत् । अयंसिष्टाम् ।{$ {!985 तप!} संतापे$} । तप्ता । अताप्सीत् ॥

Laghu Siddhanta Kaumudi

Up

उपदेशेऽनुदात्तो य ऋदुपधस्तस्याम्वा स्याज्झलादावकिति । क्रष्टा, कर्ष्टा । कृक्षीष्ट । <<स्पृशमृशकृषतृपदृपां च्लेः सिञ्वा वाच्यः>> (वार्त्तिकम्) । अकृक्षत । अकृक्षाताम् । अकृक्षन्त ॥॥ {$ {! 5 मिल !} संगमे $} (धातुपाठे <{06.0165}>) ॥ मिलति, मिलते । मिमेल । मेलिता । अमेलीत् ॥ {$ {! 6 मुचॢ !} मोचने $} (धातुपाठे <{06.0166}>) ॥

Neelesh Sanskrit Detailed

Up

Balamanorama

Up

Padamanjari

Up