खिदेश्छन्दसि

6-1-52 खिदेः छन्दसि आत् येचः उपदेशे विभाषा

Sampurna sutra

Up

Neelesh Sanskrit Brief

Up

Kashika

Up

विभाषेति वर्तते। <<खिद दैन्ये>> इत्यस्य धातोरेचः स्थाने छन्दसि विषये विभाषा आकार आदेशो भवति। चित्तं चखाद। चित्तं चिखेद। छन्दसीति किम् ? चित्तं खेदयति॥

Siddhanta Kaumudi

Up

खिद दैन्ये । असेयैच आद्वा स्यात् । चिखाद । चिखेदेत्यर्थः ॥

Laghu Siddhanta Kaumudi

Up

Neelesh Sanskrit Detailed

Up

Balamanorama

Up

Padamanjari

Up

चखादेति। व्यत्ययेन परस्मैपदम्, आत्वस्यानैमितिकत्वाद्'द्विर्वचने' चिऽ इति स्थानिवत्वाभावदभ्यासस्येवर्णान्तता न भवति। अयं योगः शक्योऽवक्तम्। कथम्? खादेः - चखाद, खिदेः - चिखेदेति, अनेकार्थत्वाद्दातूनामर्थभेदोऽप्यकिञ्चित्करः ॥