6-1-219 मतोः पूर्वम् आत् सञ्ज्ञायां स्त्रियाम् उदात्तः
मतोः पूर्व आकार उदात्तो भवति, तत् चेद् मत्वन्तं स्त्रीलिङ्गे संज्ञा भवति। उ॒दु॒म्ब॒राव॑ती। पु॒ष्क॒राव॑ती। वी॒र॒णाव॑ती। श॒राव॑ती। <<शरादीनां च>> ६.३.१२० इति दीर्घः। आदिति किम् ? इ॒क्षु॒मती॑। द्॒रुम॒वती॑। संज्ञायामिति किम् ? खट्वा॑वती। स्त्रियामिति किम् ? शरा॑वान्। मतोरिति किम् ? ग॒वा॒दिनी॑॥
मतोः पूर्वमाकार उदात्तः स्त्रीनाम्नि । उदुम्बरावती । शरावती ॥
मतोः पूर्वं आकार इति। अर्थव्याख्यानमेतत्। सूत्रे तु शब्दरूपापेक्षय नपुंसकनिर्देशः। केचितु सूत्रे पूर्वशब्दं पुंल्लिङ्गमेव पठन्ति। उदाहरणे चातुरथिकः'नद्यां मतुप्' ,'मतौ बह्वचो' नचिरादीनां चऽ इति दीर्घत्वम्। मतोरिति किम् ? गवादिनीति। मतोरित्यस्मिन्नसति पूर्वग्रहणमपि न क्रियेतेति संज्ञाशब्दसम्बन्धिन आकारमात्रस्य प्रसङ्गः। पूर्वग्रहणं मतोरनन्तरस्य पूर्वस्य यथा स्यात्, इह मा भूत् - सानुमतीति ॥